Βιβλία για τις γιορτές



Του ΑΝΤΑΙΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗ από την Αυγή της 16-12-12

Το καλύτερο και το φτηνότερο δώρο είναι το βιβλίο. Το ξέρουν πια και τα μικρά παιδιά. Με 10, 15, 20 ευρώ μπορεί κανείς να αγοράσει έναν ολόκληρο κόσμο, να τον κρατήσει για τον εαυτό του ή να τον χαρίσει. Για φανταστείτε, να χαρίζεις στους ανθρώπους που αγαπάς έναν ολόκληρο κόσμο, με χαρακτήρες, με καταστάσεις, με συναισθήματα, με προβληματισμούς. Υπάρχει κάτι καλύτερο;
Η αγορά έχει γεμίσει με προσφορές εκδοτικών οίκων που προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα στους δύσκολους καιρούς και να μην περάσουν σε μαζικές απολύσεις. Μια καλή, αναμφισβήτητα, ευκαιρία για αγορά βιβλίων που σας ενδιαφέρουν αλλά ποτέ δεν είχατε αγοράσει. Υπάρχουν όμως και τα καινούργια βιβλία. Κι ο καλός αναγνώστης ξέρει ότι δεν μπορεί να μένει προσκολλημένος μόνο στο παρελθόν, ότι όλα στη ζωή -και στη λογοτεχνία- πρέπει να έχουν μια συνέχεια.

Νόμπελ 2012. Το (μόνο μεταφρασμένο στην Ελλάδα) μυθιστόρημα του φετινού νομπελίστα συγγραφέα Μο Γιαν κυκλοφόρησε πριν μερικά χρόνια. Όμως τώρα, με το Νόμπελ, «Η μπαλάντα του σκόρδου» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Καστανιώτη) έχει μια δεύτερη ευκαιρία να γνωριστεί με το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Ο Μο Γιαν, Κινέζος που ζει στην Κίνα (και όχι Κινέζος ιμιτασιόν, όπως τόσοι που έρχονται από τις ΗΠΑ) θα σας εκπλήξει με το ακραίο χιούμορ και τον ριζοσπαστικό ρεαλισμό της ματιάς του, που τόσο απέχουν από τη δυτική θεώρηση των πραγμάτων. Θα σας παραξενέψει, ίσως, αλλά θα σας αρέσει.
Ιταλική λογοτεχνία. Πιο κοντά στη δική μας πραγματικότητα, το βιβλίο του Εντοάρντο Νέζι «Οι δικοί μου άνθρωποι» (εκδ. Καστανιώτη) βραβεύτηκε πέρσι με το εγκυρότερο ιταλικό λογοτεχνικό βραβείο, το Στρέγκα. Μεταξύ μυθιστορήματος, αυτοβιογραφίας και οικονομικής ανάλυσης, το πόνημα του Νέζι μιλάει για την κρίση και για τις μαύρες τρύπες της παγκοσμιοποίησης περιγράφοντας πώς μια ολόκληρη πόλη -το Πράτο, κοντά στη Φλωρεντία-, που κρατούσε στα χέρια της ένα μεγάλο μέρος της ιταλικής βιομηχανίας υφασμάτων, κατέρρευσε και ξεπουλήθηκε ολόκληρη στους Κινέζους. Από τα πιο ενδιαφέρουσα αναγνώσματα της χρονιάς.
Ιταλική λογοτεχνία. Ο Αλεσάντρο Πιπέρνο είναι ο φετινός νικητής του Στρέγκα με ένα ακυκλοφόρητο ακόμα στην Ελλάδα μυθιστόρημά του. Το μυθιστόρημα «Διωγμός» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη) που μόλις κυκλοφόρησε εδώ εκδόθηκε στην Ιταλία το 2010. Ένας ευυπόληπτος, διάσημος γιατρός (και ωραίος άντρας) ενώ τρώει με την οικογένειά του πληροφορείται από την τηλεόραση ότι κατηγορείται για σεξουαλική παρενόχληση μιας 12χρονης φίλης του μικρού γιου του. Ο κόσμος του καταρρέει. Η αξιοπιστία του γίνεται κομμάτια - ακόμα και στην ίδια την οικογένειά του.
Αμερικανική λογοτεχνία. Καινούργιος Ντον ΝτεΛίλλο. Από τα μεγάλα ονόματα της σύγχρονης αμερικάνικης λογοτεχνίας, με φανατικούς οπαδούς σε όλο τον κόσμο, ο ΝτεΛίλλο, στο νέο του μυθιστόρημα «Σημείο Ωμέγα» (μτφρ. Ελένη Γιαννακάκη, εκδ. Εστία) επανέρχεται στα θέματα που τον απασχολούν πάντα: ο θάνατος, ο πόλεμος, η αξιοπρέπεια, η πραγματική και η εικονική ζωή, τα ηθικά διλήμματα που έχει να αντιμετωπίσει ο σύγχρονος άνθρωπος. Ολιγοσέλιδο, καίριο.
Αμερικανικό αφήγημα. Από τα παλιότερα βιβλία του Φίλιπ Ροθ, η «Πατρική κληρονομιά» (μτφρ. Τάκης Κιρκής, εκδ. Πόλις) αφηγείται μια αληθινή ιστορία: τη μάχη που έδωσε ο πατέρας του συγγραφέα με τον θάνατο με όλες τις προεκτάσεις που αυτή μπορεί να έχει στους πρωταγωνιστές της ιστορίας. Θεωρείται από τα πολύ καλά βιβλία του Αμερικανού συγγραφέα, έτσι όπως διερευνά με αμεσότητα, με γνήσια συγκίνηση αλλά και με χιούμορ ένα θέμα δυσάρεστο που όμως, αργά ή γρήγορα, καλούμαστε όλοι να αντιμετωπίσουμε.
Γαλλικό αφήγημα. Ιδού ένα βιβλίο που παρά το θέμα του -η θέση που πήραν διάφοροι σπουδαίοι διανοούμενοι (κυρίως συγγραφείς) απέναντι στο καθεστώς του Βισύ και τη γερμανική κατοχή- διαβάζεται ευχάριστα, σαν καλογραμμένο μυθιστόρημα. Στα «Μεσάνυχτα» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, Φώτης Σιάτιτσας, εκδ. Καπόν) ο Νταν Φρανκ κατορθώνει να ανασυστήσει έναν ολόκληρο κόσμο, με τις αδυναμίες του, τα κουτσομπολιά του, τους ηρωισμούς του, δίνοντας την αίσθηση ότι κοιτάζει από την κλειδαρότρυπα αλλά ουσιαστικά χωρίς να χάνει τον στόχο του, να εξηγήσει δηλαδή ότι μεταξύ θεωρίας και πράξης, και μεταξύ διανόησης και των πιο απλών ανθρώπινων ενστίκτων, υπάρχει πολλές φορές μεγάλη απόσταση. Όπως και να τονίσει ότι ο ηρωισμός, τελικά, γεννιέται από μικρές καθημερινές πράξεις.
Κλασική λογοτεχνία. Από τα λιγότερο γνωστά έργα του Σταντάλ, η νουβέλα «Φεντέρ ή ο πλούσιος σύζυγος» (μτφρ. Λίζυ Τσιριμώκου, εκδ. Πόλις) γράφτηκε τρία χρόνια πριν τον θάνατο του συγγραφέα αλλά έμεινε ημιτελής. Η ιστορία αφορά έναν αντικομφορμιστή επαρχιώτη νεαρό που πηγαίνει να σταδιοδρομήσει ως ζωγράφος στο Παρίσι. Οι σειρήνες της μεγάλης πόλης όμως είναι εκεί, και θα αλλάξουν τον χαρακτήρα του. Νέα μετάφραση. Προλογίζει η Λίζυ Τσιριμώκου.
Κλασική λογοτεχνία. Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ γίνεται πάλι μόδα. Αυτός ο γοητευτικός, ταλαντούχος, ευαίσθητος, καλλιγράφος συγγραφέας που βρίσκεται στους αντίποδες του Χέμινγουεϊ, συγκινεί όλο και περισσότερο μια κοινωνία σε κρίση - όπως σε κρίση (λίγο πριν το μεγάλο κραχ) ήταν η κοινωνία που ο ίδιος περιέγραψε. Ο «Μεγάλος Γκάτσμπυ» (μτφρ. Άρης Μπερλής, εκδ. Άγρα) ενσαρκώνει το Αμερικανικό Όνειρο, το όνειρο της προσωπικής επιτυχίας, του πλούτου και των σφοδρών ερώτων, την ουτοπία ενός ηδονισμού που δεν πεθαίνει ποτέ. Νέα μετάφραση.
Αστυνομική λογοτεχνία. Τώρα που έγιναν μόδα τα (μέτρια και βίαια) αστυνομικά εκ Σκανδιναβίας, αξίζει ίσως τον κόπο να επιστρέψει κανείς στο καλό, κλασικό αστυνομικό βρετανικό μυθιστόρημα. Η Ντόροθυ Σέγιερς (1893-1957) υπήρξε από τις σπουδαίες γυναίκες συγγραφείς που έζησαν παράλληλα με την Άγκαθα Κρίστι, και αυτό το «Τα εννέα πένθιμα χτυπήματα» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου, εκδ. Άγρα) θεωρείται ίσως το καλύτερο μυθιστόρημά της. Στον περίβολο μιας εκκλησίας βρίσκεται ένα πτώμα. Τη λύση του αινίγματος θα κληθεί να λύσει ο λόρδος Πήτερ Ουίμζυ, μόνιμος ήρωας της Σέγιερς.
Αστυνομική λογοτεχνία. Και από τα παλιά στα καινούργια. Η Ντόνα Λεόν, Αμερικανίδα που ζει εδώ και 25 χρόνια στη Βενετία, παρότι είναι από τις γνωστότερες και δημοφιλέστερες συγγραφείς αστυνομικών της εποχής μας, στην Ελλάδα δεν είναι ακόμα γνωστή όπως τις αξίζει. Ίσως αυτό το «Ρέκβιεμ για τη γυάλινη πολιτεία» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, εκδ. Καστανιώτη) να σπάσει τα μάγια. Ο φόνος γίνεται στο νησί Μουράνο, εκεί όπου βρίσκονται τα περιφημότερα υαλουργεία του κόσμου. Ο αστυνόμος Μπρουνέτι -πολιτικοποιημένος, προοδευτικός, με τα πλούσια πεθερικά του να τον μισούν- θα λύσει το μυστήριο. Ευκολοδιάβαστο και διασκεδαστικό.
Τρία νουάρ μυθιστορήματα. Τα μυθιστορήματα του Φίλιπ Κερ «Οι βιολέτες του Μάρτη» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), «Ο χλομός εγκληματίας» (μτφρ. Ντενίζ Ρώντα) και «Γερμανικό Ρέκβιεμ» (μτφρ. Ντενίζ Ρώντα) κυκλοφορούν τώρα σε έναν τόμο με τον γενικό τίτλο «Η τριλογία του Βερολίνου» (εκδ. Κέδρος). Και τα τρία μυθιστορήματα διαδραματίζονται στο Βερολίνο: τα δύο πρώτα έχουν σχέση με την έλευση του ναζισμού, το τρίτο αναφέρεται στο 1947 όταν οι Αμερικανοί έχουν κατακλύσει την πόλη. Διαβαστερά, ιδιαίτερα για όσους αγαπούν την ιστορία.
Ελληνική κριτική: Ο Νάσος Βαγενάς δεν φοβήθηκε ποτέ τις πολεμικές. Ο ίδιος πιστεύει ότι «η ηπιότητα στις κριτικές συζητήσεις είναι αρετή, όμως όχι πάντοτε». Στο νέο βιβλίο του «Γκιόστρα. Κείμενα κριτικής διαμάχης» (εκδ. Μικρή Άρκτος) ο Βαγενάς συγκεντρώνει κείμενά του της τελευταίας δεκαετίας που προκάλεσαν λόγο και αντίλογο, θίγοντας εξαιρετικά ενδιαφέροντα θέματα όπως αυτά του βιογραφισμού στη λογοτεχνία (σχετικά με το βιβλίο της Γαλανάκη για την ιστορία της Τασούλας με τον Κεφαλογιάννη) ή θέματα που αφορούν τη γέννηση της νεοελληνικής λογοτεχνίας ή το έργο του Κάλβου, του Καρυωτάκη και του Σεφέρη. Κι όπως σωστά σημειώνει ο συγγραφέας στον πρόλογό του, η έκδοση ενός τέτοιου βιβλίου σε τέτοιους καιρούς αποτελεί μια γενναιόδωρη πράξη.
Ελληνική πολιτική. Τα γεγονότα μιας εικοσαετίας με το μάτι ενός από τους πρωταγωνιστές της πολιτικής μας ζωής. Στο «Όπως τα έζησα. 1961-1981» (εκδ. Λιβάνη) ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης, χωρίς να διεκδικεί φιλολογικές δάφνες, αναφέρεται σε μερικά από τα πιο κρίσιμα γεγονότα που έζησε ως στέλεχος της κεντροδεξιάς. Ο αναγνώστης θα βρει ενδιαφέροντα πολλά από όσα λέγονται στο βιβλίο, ιδιαίτερα όταν αφορούν τα εσωτερικά της παράταξης. Θα ακολουθήσει και δεύτερος τόμος

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

 

ΣΙΡΙΣ Copyright © 2008 Black Brown Art Template by Ipiet's Blogger Template